Ialma - Nova Era - IRB/Kerua - KERUA 01- 50'17"
Nova Era is de derde CD van Ialma, en hoewel de naam suggereert dat ze hiermee een nieuw tijdperk aanvatten, is het eerder een (grote) verdere stap in de richting die ze met de voorbije CD reeds hadden ingeslagen. Een meer eigentijdse bewerking van traditionele Galicische liederen, gemengd met eigen composities. En dat laatste is nieuw voor Ialma, want op hun vorige CD’s waren het allemaal traditionals.
Deze CD is geproduced door Ad Cominotto. Om Ad en de muzikanten aan den lijve te laten ondervinden wat Galicische muziek is, heeft de hele groep een rondreis door de Noord-Spaanse streek gemaakt en veel contact gehad met de traditionele zangeressen. Het resultaat is een CD met heel veel respect voor de traditie, maar toch duidelijk een meer moderne inslag.
De CD begint met Lévame, voor folknormen grijs gedraaid op Radio 1. Het is een cover van Under the Bridge van The Red Hot Chili Peppers. Toch verrassend mooi en anders. Aandoenlijk is het refrein dat gezongen wordt door een koor van Galicische oude vrouwtjes. Deze vrouwen zijn verschrikkelijk belangrijk voor Ialma. Het is van hen dat ze de traditionele liederen en de traditionele manier van zingen hebben geleerd. Het is iets wat ze heel hard koesteren.
A Xiranda is een traditioneel Galicisch lied. Het krijgt een opvallende intro op kora door N’Faly Kouyaté, die vreemd genoeg wordt overgenomen door een synthesizer. Gelukkig komen de akoestische instrumenten er verder in het lied opnieuw bij, en blijft het beperkt tot een elektronische drone.
Cantar e Olvidar, geschreven door Miguel Allo (Camaxe) is ook in de typische Galicische stijl, met zang en tegenzang, met veel allalla’s er tussen. Het wordt mooi begeleid door Jowan Merckx en Sophie Cavez.
Vaite is een compositie van Veronica Codesal. Een opzwepende melodie, begeleid op een ijle fluit, een penetrante elektrische gitaar en de onafscheidelijke pandereita. Gastzangeres op dit nummer is niemand minder dan Mercedes Peón.
Amores ¾ is een traditioneel walsje. Opvallend hier is de mannelijke inbreng: Radio Cos, bestaande uit Quique Peón (broer van) en Xurxo Fernandes zorgen voor de zang, waar de dames van Ialma de tegenzang voor hun rekening nemen. Mooi hierbij is ook de wat musette-achtige begeleiding van Didier Laloy.
Na distancia is een compositie van Berrogüetto-zangeres Guadi Galego, die ook zingt. Het bezingt de vriendschap op afstand tussen de zangeressen in Galicië en België.
Rumuxíaba is een traditional die een Zuid-Amerikaans arrangement meekreeg, dat na een tijdje iets zigeunerachtigs krijgt bij een vioolsolo. Heel aanstekelijk.
Non vai de risa, opnieuw een traditional, kreeg een wondermooi arrangement dat ietwat Arabisch aandoet.
Añas kan niet traditioneler: begeleiding op flessen en schelpen, typische schelle zang en tegenzang met schrille kreten ertussen. De link naar de eerste CD is hiermee gelegd.
X-Toutón volgt perfect het motto van deze CD, een traditionele melodie, mooi bewerkt door de Ialma zangeressen met een uitgewerkt arrangement om U tegen te zeggen.
Canto por Adrao is een traditionele melodie, die heel dicht bij de Fado ligt. Hij wordt gezongen door Guadi Galego en begeleid op accordeon door Ad Cominotto. Het lied werd trouwens aan hem opgedragen. Een lied om stil bij te worden en kippenvel te krijgen.
Ela choraba begint met een lage bourdon en percussie. Dan vallen de stemmen in en brengen een relatief monotone melodie, uitsluitend begeleid door bourdon en percussie. Geleidelijk aan komen er – heel voorzichtig – gitaar en accordeon (Sophie Cavez) bij. Naar het einde toe wordt het instrumentarium geleidelijk aan uitgebreid, met bas en gaita om tot een mooie climax te komen. Het is een nummer dat me onvermijdelijk doet terugdenken aan Kadril en Alumea met hun onovertroffen Paloma Negra-project.
Als bonustrack krijgen we een live-opname van het levend geheugen van Ialma (de naam van deze oude vrouw wordt jammer genoeg niet vernoemd op de hoes) die 2 nummers brengt samen met het vijftal: Entrada do Serán en Muñeira de Laxoso. Het is een opname die gemaakt werd in de Hallen van Schaarbeek in November 2005 tijdens het Festival de Voix de femmes.
Met Nova Era heeft Ialma een stap verder gezet in de richting die ze reeds met hun vorige CD uitgingen. Ik zou het niet direct een nieuw tijdperk noemen, maar wel een grote stap voorwaarts. De zang is zoals steeds voortreffelijk. De grote meerwaarde op deze CD komt in mijn ogen van twee dingen: voor het eerst hebben ze ook nieuwe composities opgenomen en vooral, de arrangementen zijn wondermooi uitgewerkt. Een pluim op de hoed van alle muzikanten en producer Ad Cominotto hiervoor.
Mag ik toch nog een minpuntje vermelden? Wie geen Galicisch kent (en dat zal wel de overgrote meerderheid van de Folkroddels lezers zijn) komt er wat bekaaid af met het boekje, want de teksten van alle nummers staan er in, maar alleen in het Galicisch. Geen vertaling, en dat is jammer, want eigenlijk zou ik toch graag weten waarover die 5 meiden zo mooi zingen.
Ialma is:
Nuria Aldao: zang en pandereita
Natalia Codesal: zang en pandereita
Verónica Codesal: zang en pandereita
Magali Menéndez: zang en pandereita
Marisol Palomo: zang en pandereita
Vincent Noiret: bas
Osvaldo Hernandez Nápoles: percussie
Pascal Chardome : gitaar
Didier Laloy : diatonisch accordeon
Luc Pilartz : viool
Jowan Merckx : fluiten en gaita
Klik hier om deze CD te bestellen in Den Appel. Hij wordt je dan gewoon opgestuurd, samen met een overschrijvingsformulier.