Home > woord/beeld > Concertverslag > Baul Meets Saz in Arscene op 1/9/18

> zoek...
> meer zoeken...
 

Baul Meets Saz in Arscene op 1/9/18
Zo sfeervol de cd ‘Namaz’, zo hartverheffend was ook het concert in de intussen spreekwoordelijke intimiteit van Arscene (Concertverslag)

 BAUL MEETS SAZ (Emre GÜLTEKIN, Malabika BRAHMA & Sanjay KHYABA) in Arscene te Hansbeke op 1 september 2018: ‘Zo sfeervol de cd ‘Namaz’, zo hartverheffend was ook het concert in de intussen spreekwoordelijke intimiteit van Arscene

 

www.seyirmuzik.com

 

Het najaar van Arscene in Hansbeke (Nevele, binnenkort Deinze) opende vroeg, namelijk al op zaterdag 1 september. Het zal wel één van de redenen zijn waarom er iets minder mensen op af kwamen dan gewoonlijk. Er waren ook de andere culturele activiteiten in de regio die zaterdagavond, heeft men ons verteld, maar misschien had het ook te maken met de affiche. Trouwe bezoekers weten echter dat Arscene niet zomaar wat programmeert. Maar met Baul Meets Saz ging men er toch de avontuurlijke toer op. Gelukkig waren er nog voldoende mensen met een al even grote openheid om deze unieke combinatie mee te maken. Ze werden beloond met een heel knap optreden.

 

Met de Baul maakten vele muziekliefhebbers kennis in de jaren negentig toen het Sfinks festival in Boechout, zowat het toppunt in muzikale avontuurlijkheid, een groep programmeerde (naar we menen was dat Purna Das Baul) De Baul zijn rondtrekkende muzikanten uit Bangladesh en Indië, een beetje zoals de ‘Gypsies’ (of Romani, Roma…), oorspronkelijk uit India/Pakistan, maar al eeuwen in de diaspora, of de Travellers (Pavee, Tinkers of Ketellappers), nomaden die in Ierland (waar ze vandaan komen), Groot-Britannië en de VS rondtrekken, zelden eens het Kanaal oversteken.

 

Baul’ is Sanskriet en betekent zoiets als ‘bezeten door de godheid’. Sinds 2005 staat de mystieke muziek van de Baul vermeld op de ‘Lijst van Meesterwerken van het Orale en Immateriële Erfgoed van de Mensheid’. Maar er is wel degelijk een zeer sterke wereldse component. De Baul vormen een sociaal en religieus afgezonderde entiteit. Hun onafhankelijkheid stelt hen in staat om vrijelijk sociale kritiek te uiten. Vooral het verstikkende kastenstelsel kent geen genade in hun ogen, dan wel begrepen als de hiërarchische klassenverdeling naar geslacht of erfelijke afkomst (afgeleid van het… Portugese ‘casta’), want er is ook een filosofisch systeem van maatschappelijke codificatie, dat iedere erfelijke superioriteit uitsluit. Veel van de verhalen die Baul zangers vertellen hebben te maken met wat ze ervaren als de fundamentele onrechtvaardigheid van sociale uitsluiting.

 

Het verschil met de Turkse muziek zoals Emre Gültekin (°1980; Charleroi) die bedrijft op zijn saz, de langhalsluit (en soms de verwante tanbur en bağlama) kan haast niet groter zijn (al zijn er ook opvallende raakpunten), maar Emre staat nu eenmaal bekend om zijn avontuurlijke confrontaties. Het komt niet uit het niets: Emre is de zoon van Lütfü Gültekin (°1949), Turkse bard die van Tunceli (Oost-Turkije) via Berlijn verhuisde naar België om in de mijn te werken. Maar Gültekin had een uitgesproken muzikaal talent en speelde al snel niet alleen meer op bruiloften. In 1973 bracht Lütfü zijn eerste album met volksliederen uit. Hij ontpopte zich tot een belangrijk componist in het Turkse lied (misschien wel zijn bekendste is ‘Derman Sendedir’) Zoon Emre heeft de muziek dus met de paplepel meegekregen en zet de familietraditie voort. Hij is een uitstekend zanger en heeft zich ontwikkeld tot een grootmeester op zijn instrument en in die zin heeft hij een mooie sololoopbaan uitgebouwd.

 

Maar zijn kunde uit zich ook in samenwerking met anderen. We denken aan zijn prachtige, sfeervolle duoplaat met Guo Gan, ‘Lune de jade’. Emre speelt er een hele reeks instrumenten, behalve, vanzelfsprekend de erhu, de Chinese viool, waar Gan, afkomstige uit Shenyang, China, maar nu wonend in Parijs, een meester in is. Guo zingt liederen van hemzelf, traditionals en ook werk van Lütfü en/of Emre. Ronduit schitterend is het ‘Adana’-project met Armeense dudukspeler Vardan Hovanissian.‘Adana’(label: Muziekpublique)  kwam uit in 2015, precies honderd jaar na de Armeense genocide die begon in de stad Adana. Het prachtige en veel gelauwerde album staat symbool voor de verzoening tussen de volkeren. Binnenkort is er een tweede album dat nog meer rijke tradities in deze zwaarbeproefde streken betrekt in het vredesverlangen (Georgië, Iran, Koerdistan) De nieuwe wordt voorgesteld bij Muziekpublique in Elsene op vrijdag 19 oktober.

 

In de zomer van 2016 ontmoette Gültekin het Indische duo BrahmaKhyapa, en meteen was er meteen een link, zowel muzikaal als spiritueel. Ze vonden mekaar ook cultureel: het nomadische karakter, de poëzie, het belang dat beide kanten hechten aan liefde en menselijkheid. Van dan af traden ze samen op, niet alleen in Europa maar ook in India. Traditionele liederen, door het drietal bewerkt, maar naar we begrijpen ook eigen teksten vind je op ‘Namaz’ (Seyir Muzik), plaat waaraan ook zeven gastmuzikanten een belangrijke inbreng hadden, o.a. Vardan Hovanissian (die duduk haal je er meteen uit!), saxofonist Nathan Daems en udspeler Tristan Driessens. De cd sluit af met een tweeluik waarin het al vermelde ‘Derman Sendedir’ van Lütfü Gültekin verwerkt is.

 

Zo sfeervol ‘Namaz’, zo hartverheffend was ook het concert in de intussen spreekwoordelijke intimiteit van Arscene. Vreemd dat het trio de behoefte voelde om het publiek achteraf te bedanken voor de opperste stilte. Blijkbaar is dat niet altijd even vanzelfsprekend. De muziek vraagt immers inleving, want de interactie tussen de drie is van een wonderlijke finesse en gelaagdheid. De beloning voor de concentratie is navenant. Malabika Brahma is een zangeres die je meesleept zonder dat je één woord begrijpt van wat ze vertelt. Ze heeft een glasheldere stem en een bijzondere zegging, waardoor je aan haar lippen hangt. Zoals dat gaat in de Indische muziek zingt ze met minuscule stemverlagingen en -verhogingen. Dat je de inhoud niet woordelijk kan volgen, is bijzonder spijtig, want je voelt dat het verhalende karakter centraal staat en dat de Baul een boodschap willen doorgeven. Je ervaart wel de immense vreugde, diepe droefheid en soms ook woede en afkeer, de poëtische kracht die in de meeslepende melodie en Malabika’s stem doorklinken. En uiteraard is er vaak een introductie, die de inhoud prijsgeeft.

 

Zo is er de geschiedenis van iemand die uit zijn kaste verstoten wordt omdat hij zwaar ziek zijnde verzorgd werd door een moslima. Malabika doet het uit de doeken in ‘Jaat Gyalo’ (‘Verlies van godsdienst’) dat ook op de cd een opvallende plaats inneemt. Sanja Khyapa van zijn kant zingt niet, maar laat zich indirect horen als hij Malabika laat zeggen dat er ‘good energy in the room’ is. Sanjay bespeelt enkel een minuscule trommel, de dubki. Maar het is beduidend meer dan een aanvulling: de man haalt er een ongelofelijke rijkdom aan klanken en ritmes uit in een schier eindeloze variatie. Bepaald indrukwekkend in al zijn soberheid! Emre doet zijn reputatie van perfect klankbord alle eer aan: zijn saz staat volledig in dienst van de Baul, die hij fijnzinnig en respectvol begeleidt of voorziet van uitgemeten intro’s of outro’s. Maar hij heeft ook zijn eigen input: zo speelt hij net na de pauze een instrumentaal nummer van zijn vader. Als hij zelf zingt, geeft hij het betreffende Baul lied iets extra dat het op zich niet zou hebben. Anders gezegd: dit is een quasi perfecte symbiose. Baul meets saz, inderdaad.

 

Malabika Brahma, Sanjay Khyapa en Emre Gültekin zorgden met hun ingetogen fijnproeversconcert voor een prachtige opener van Arsenes najaar. We hopen het trio snel ergens ten lande nog aan het werk te horen, liefst in een even intieme setting, want dit smaakte bepaald naar meer…

 

Antoine Légat.



(Twan)
21/09/2018 10:28

Bookmark and Share
© folkroddels.be
reacties
voeg commentaar toe... (disclaimer)

Folkroddels Radio
bijschrift
  • I
  • streek: Oost-Vlaanderen
  • I
  • datum: zaterdag 01/09/2018
  • I
  • genre(s):
    • Oosters
    • Wereldmuziek
  • I
  • website: https://antoinele...
  • I
  • email: antoine.legat@sky...
  • I
  • aantal malen gelezen: 209
  • I
  • artnr: 53659
    redactie
  • I
  • wijzig artikel
  • I
  • upload foto
    verwante artikels
    mail
    Mail dit artikel naar een vriend...
    Recentste Concertverslag 
  • I
  • Baul Meets Saz in Arscene op 1/9/18
    (21/09/2018 10:28)
    achterklap
    Mooie videoclip van deze plaat op https://www.youtube.com/watch?v=K1REDX8kMyk ...

    Hallo, Op zondag 25 februari 2018, vanaf 14u, hommage-optreden aan John Lundström in Den Beulebak te...

    Welkom op Sonamos Latinoamerica dan: http://www.folkroddels.be/artikels/53204.html
    ...


    snelnieuws
  • I
  • FABRICE DE GRAEF & VALENTINA ANGELINI: MEDITATION
  • I
  • Kepa Junkera & Sorginak in Izegem
  • I
  • Wim speelt " na de oorlog"
  • I
  • ALIREZA GHORBANI
  • I
  • LAS HERMANAS CARONNI
  • I
  • GRUPO PIMENTÓN
  • I
  • SADIG & LUIZ "REUNIÓN" (+ MISTERY GUEST)
  • I
  • BRIGHT BRIDGES & TCHA LIMBERGER // ISTANBUL EKSPRE
  • I
  • İNCESAZ // ISTANBUL EKSPRES
  • I
  • DERYA YILDIRIM & GRUP ŞİMŞEK ++ GAY
  • I
  • KALBEN ++ GÖKSEL // ISTANBUL EKSPRES
  • I
  • Istanbul Ekspres festival
  • I
  • EDA BABA ++ CAN BONOMO // ISTANBUL EKSPRES
  • I
  • MUSTAFA TEKIR & VRIENDEN
  • I
  • AMIR ELSAFFAR'S RIVERS OF SOUND
  • I
  • FEMALE VOICES
  • I
  • LOOKING FOR OUM KULTHUM
  • I
  • ABIR NASRAOUI SINGS OUM KALTHOUM
  • I
  • JAWA MANLA & MODAR SALAMA
  • I
  • JIRAAN 2018
  • I
  • FARAN FLAD - 10 YEARS GROOT JUBILEUMCONCERT ft. Th
  • I
  • THE OLYMPICS Imagine a Paradise …
  • I
  • TÉLAMURÉ Tarantella Roots
  • I
  • MISTURA DE MARES Brazil, Argentina, Spain,Portugal
  • I
  • BERT CORNELIS: SITAR & FABRICE DE GRAEF: BANSURI
  • I
  • Abu
  • I
  • Gravel Unit
  • I
  • BrĂĽder nicht schiessen! - Duwoh
  • I
  • Jaune toujours – Europeana
  • I
  • O CLUBE DO CHORO DE BRUXELAS INVITE NILSON MOREIRA
  • I
  • Jonas Meersmans vrijdag 26 oktober Arenberg A'pen
  • I
  • MARTIN NERI NOSOTROS- ARGENTINA
  • I
  • Iers Sessie Festival Nuenen
  • I
  • Het Zesde Metaal - Theatertour Calais
  • I
  • Clarinetfactory (CZ) Aperitiefconcert
    © Folkroddels.be 2005 - Contact - Redactie - Disclamer - Webdesign - Sitemap

    des: Arban